ภาษีเงินได้นิติบุคคล กรณีการรับรู้รายได้และรายจ่ายค่าเช่าเครื่องพิมพ์

1. บริษัทฯ ตกลงทำสัญญาเช่าเครื่องพิมพ์พร้อมอุปกรณ์ส่วนควบจากบริษัท จ. ในวันที่ 7 มีนาคม 2548 มีระยะเวลาการเช่า 60 เดือน ตั้งแต่เดือนเมษายน 2548 ถึงมีนาคม 2553 โดยกำหนดจ่ายค่าเช่า

1.1 ค่าเช่ารายเดือน 59 งวด งวดละ 12,990,320 บาท

1.2 ค่าเช่าเดือนสุดท้าย (งวดที่ 60) จำนวน 12,990,320 บาท และเงินค่างวดสุดท้าย จำนวน 200,000,000 บาท ซึ่งบริษัทฯ ต้องจ่ายพร้อมกับค่าเช่าเดือนสุดท้ายหรือเมื่อมีการเลิกสัญญาเช่าก่อนครบกำหนดเมื่อครบกำหนดสัญญา บริษัทฯ มีสิทธิซื้อเครื่องพิมพ์พร้อมอุปกรณ์ส่วนควบจากบริษัท จ. ในราคา 237,000,000 บาท

2. ต่อมาบริษัทฯ ได้ทำสัญญาให้เช่าช่วงเครื่องพิมพ์พร้อมอุปกรณ์ส่วนควบดังกล่าวกับบริษัท บ. ในวันที่ 1 กรกฎาคม 2548 มีระยะเวลาการเช่า 57 เดือน ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2548 ถึงมีนาคม 2553 โดยบริษัท บ. ตกลงจ่ายค่าเช่าให้บริษัทฯ ดังนี้

2.1 ค่าเช่ารายเดือน 56 งวด งวดละ 12,990,320 บาท

2.2 ค่าเช่าเดือนสุดท้าย (งวดที่ 57) จำนวน 12,990,320 บาท และเงินค่างวดสุดท้ายจำนวน 200,000,000 บาท ซึ่งบริษัท บ. ต้องจ่ายพร้อมกับค่าเช่าเดือนสุดท้าย หรือเมื่อมีการเลิกสัญญาเช่าก่อนครบกำหนด

เมื่อครบกำหนดสัญญา บริษัท บ. มีสิทธิเลือกซื้อเครื่องพิมพ์พร้อมอุปกรณ์ส่วนควบจากบริษัทฯ ในราคา 237,000,000 บาท

3. บริษัทฯ ได้หารือว่า

3.1 บริษัทฯ จะรับรู้รายจ่ายเงินค่างวดสุดท้าย จำนวน 200,000,000 บาท ที่ต้องจ่ายให้กับบริษัท จ. พร้อมกับ ค่าเช่าเดือนสุดท้าย และจะรับรู้รายได้ค่างวดสุดท้ายจำนวนเดียวกันที่ได้รับจากบริษัท บ. พร้อมกับค่าเช่าเดือนสุดท้าย อย่างไร

3.2 บริษัท บ. จะรับรู้รายจ่ายค่าเช่างวดสุดท้าย จำนวน 200,000,000 บาท ที่จ่ายให้กับบริษัทฯ พร้อมกับค่าเช่าเดือนสุดท้าย อย่างไร

เนื่องจากเงินค่างวดสุดท้าย จำนวน 200,000,000 บาท ทั้งตามสัญญาเช่าระหว่างบริษัทฯ กับบริษัท จ. และตามสัญญา ให้เช่าช่วงระหว่างบริษัทฯ กับบริษัท บ. เป็นเงินที่ผู้เช่าต้องจ่ายเมื่อสิ้นสุดสัญญาเช่า ไม่ว่าสัญญาเช่าจะสิ้นสุดเพราะครบกำหนด ระยะเวลาเช่าหรือมีการเลิกสัญญาเช่าก่อนครบกำหนดก็ตาม ดังนั้น เงินค่างวดสุดท้ายดังกล่าว จึงเป็นรายจ่ายที่เกี่ยวข้องกับ การเช่า และจึงพิจารณาการรับรู้รายได้และรายจ่ายเงินค่างวดสุดท้ายได้ ดังนี้

1. บริษัทฯ ต้องรับรู้รายจ่ายค่างวดสุดท้ายที่ต้องจ่ายให้บริษัท จ. และต้องรับรู้รายได้ค่างวดสุดท้ายที่ได้รับจากบริษัทฯ บ. ตามส่วนแห่งระยะเวลาการเช่าทรัพย์สิน แม้ว่าค่างวดสุดท้ายจะมีการจ่ายในรอบระยะเวลาบัญชีที่สัญญาเช่าสิ้นสุดลงก็ตาม

2. บริษัท บ. ต้องรับรู้รายจ่ายค่างวดสุดท้ายที่จ่ายให้บริษัทฯ ตามส่วนแห่งระยะเวลาการเช่าทรัพย์สินเช่นเดียวกัน

ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์สิทธิตามมาตรา 65 วรรคสอง แห่งประมวลรัษฎากร และข้อ 3.4 ของคำสั่งกรมสรรพากร ที่ ท.ป.1/2528 เรื่องการใช้เกณฑ์สิทธิ์ในการคำนวณรายได้และรายจ่ายของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ลงวันที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2528